Tussen onzekerheid en catastrofe: virale genomics als verbeeldende wetenschap
Between uncertainty and catastrophy: viral genomics as a postnormal science
Door de toegenomen wereldwijde mobiliteit, grotere populatiedichtheid en klimaatverandering kunnen virussen zich steeds gemakkelijker verspreiden over de wereld en ontstaan er in snel tempo nieuwe virussen. Bij tijd en wijle waarschuwen wetenschappers in de media dan ook voor een mogelijke uitbraak van een pandemie en prediken dan onheil en rampspoed. Wanneer de pandemie precies uitbreekt en welk virus het betreft blijft echter moeilijk te voorspellen. Het virologisch onderzoek omvat in die zin een grote mate van onzekerheid. Een argument van de wetenschapper om het publiek toch te waarschuwen is dan “but always expect the unexpected”. Dergelijke waarschuwingen creëren echter wel bezorgdheid en angst in een samenleving. De ethische vraag is dan hoe gaan wetenschappers om met deze onzekerheden en angst en op welke manieren maken zij gebruik of misschien wel misbruik van beelden uit boeken en films en metaforen als “the war against viruses”.
Anderzijds wordt er ook veel wetenschappelijk onderzoek gedaan naar de genetische samenstelling van virussen. Wetenschappers zijn nu zelfs in staat om het genoom van de Spaanse Griep uit 1918 helemaal synthetisch na te bouwen. Maar wat als het virus uit het lab ontsnapt? Of gebruikt wordt voor bioterrorisme?
Bovengenoemde deelvragen dragen bij aan de centrale vraag van dit onderzoek: hoe kan viral genomics als een verbeeldende wetenschap bijdragen aan het beheersen en bestrijden van virale dreigingen.
Start project: december 2008